“กรุงเทพธุรกิจ” จัดงาน Thailand Economic Outlook 2027: New Horizon Beyond The Trap วันที่ 8 ต.ค.2569 ที่โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ เพื่อนำเสนอทิศทางขับเคลื่อนประเทศผ่านการสร้างขอบฟ้าใหม่ของไทยให้ก้าวข้ามกับดักสู่ประเทศรายได้สูง

“ฟรานซิสกา โอนซอร์เกอ” หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ประจำภูมิภาคเอเชีย ธนาคารโลก (เวิลด์แบงก์) กล่าวในหัวข้อ New Horizon Beyond The Trap ว่า การเพิ่มผลิตภาพเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในภาวะประชากรวัยทำงานกำลังทรงตัวหรือลดลง

แม้ปัจจุบันไทยมีบางภาคส่วนของระบบเศรษฐกิจโดดเด่นระดับโลก โดยบริษัทไทยชั้นนำแข่งขันในเวทีสากลและมีผลิตภาพเทียบเท่าบริษัทในประเทศรายได้สูง รวมถึงนักเรียนสาย STEM ของไทยทำคะแนนสอบมาตรฐานสากลดีเยี่ยมกว่าบางประเทศ

ในมุมมองของนักเศรษฐศาสตร์ ความท้าทายหลักอยู่ที่การเพิ่มอัตราการเติบโตของผลิตภาพ โดยเฉพาะในภาวะประชากรวัยทำงานกำลังทรงตัวหรือหดตัวลง โดยมองว่ามี 2 แนวทางสำคัญ คือ การจัดสรรทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อส่งเสริมการแข่งขัน และการยกระดับทางเทคโนโลยีซึ่งจะสามารถช่วยเพิ่มผลิตภาพให้กับทุกคนในระบบเศรษฐกิจ

แต่ทว่าฟรานซิสกาเผยถึงตัวเลขที่น่าสนใจของการนำ AI มาประยุกต์ใช้งานจริงที่ภูมิภาคนี้ยังคงล้าหลังอยู่มาก

ผลสำรวจพบว่ามีภาคธุรกิจไทยเพียง 12% เท่านั้นที่มีการใช้งาน AI ซึ่งยังต่ำกว่าภาคธุรกิจในสหรัฐอเมริกา ที่มีอัตราการใช้อยู่ที่ 43% อย่างมาก โดยสาเหตุสำคัญอันดับแรกมาจากอุปสรรคเรื่องการขาดแคลนความรู้ และทักษะในการนำ AI ไปใช้งานจริง

ดังนั้นการขยายการใช้งาน AI ให้แพร่หลายจำเป็นต้องพึ่งพาบทบาทของภาครัฐ ทั้งในมิติเฉพาะด้าน AI โดยนำ AI ไปปรับใช้ในบริการของภาครัฐให้มากขึ้น รวมทั้งการเป็นผู้กำกับดูแล เพื่อกำหนดขอบเขตที่ชัดเจนให้ภาคเอกชนนำ AI ไปใช้ได้อย่างมั่นใจ

3 ปัจจัยพลิกเกมลงทุน AI ใน ‘อาเซียน’

ทั้งนี้ เมื่อมองในภาพรวมของการแข่งขันดึงดูดการลงทุนระดับภูมิภาค ประเทศในเอเชียต่างแข่งขันกันเพื่อดึงดูดเม็ดเงินลงทุน โดยปัจจัยชี้วัดความสามารถในการแข่งขันด้านบุคลากร ประกอบด้วย 3 ประเด็น คือ

1. การลงทุนด้านดาต้าเซนเตอร์ โดยจากการศึกษาทำเลที่ตั้งของดาต้าเซนเตอร์หลายพันแห่งทั่วโลก พบว่าปัจจัยหลักไม่ได้มีแค่เรื่อง “ราคาถูก” แต่สิ่งที่สำคัญสุดคือ พลังงานที่มั่นคง และมีปริมาณมากเพียงพอควบคู่ไปกับความพร้อมของแรงงานที่มีทักษะ และสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่มีกฎระเบียบชัดเจน
    


2. การเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานที่กำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่ยุค AI โดยในภูมิภาคนี้ยังไม่พบการเลิกจ้างงานจำนวนมาก แต่กำลังเกิดการ “ปรับรูปแบบ” ของตลาดแรงงาน
   
   ทั้งนี้ เมื่อบริษัทต่างๆ มองหาทักษะด้าน AI พวกเขาไม่ได้มองหาแค่ตัวเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ต้องการ “ทักษะที่ช่วยเสริมประสิทธิภาพด้วย AI” เช่น ทักษะคณิตศาสตร์เชิงปริมาณ การคิดเชิงวิเคราะห์ และทักษะการสื่อสาร
    


3. บทเรียนจากการปรับใช้เทคโนโลยี โดยหากย้อนดูตั้งแต่ยุค Machine Learning ในช่วงปี 2016 เป็นต้นมาจะเห็น Multinational Corporations ที่มีทุนเดิมด้านเทคโนโลยีและแรงกดดันทางธุรกิจ เป็นกลุ่มแรกที่ปรับตัวและนำเทคโนโลยีมาใช้ได้เร็ว

‘จุดแข็งไทย’ ในเวทีอาเซียน

ขณะที่ไทยมีฐานการผลิตที่มั่นคงและมีอุตสาหกรรมบริการเข้มแข็ง โดยไทยและหลายประเทศในเอเชียตะวันออกมีจุดแข็งสำคัญที่ การเป็นหนึ่งในห่วงโซ่ซัปพลายเชน AI ระดับโลก โดยเฉพาะฝั่งการผลิตฮาร์ดแวร์และสินค้าเทคโนโลยี

นอกจากนี้ ไทยยังมีความโดดเด่นเชิงโครงสร้างในภาคการท่องเที่ยว และบริการ ซึ่งมีสัดส่วนในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ หรือ GDP ของประเทศในระดับที่สูง

ดึงลงทุนคุณภาพสร้างงาน-เชื่อมรายย่อย

นายสันติธาร เสถียรไทย กรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการคลัง กล่าวว่า การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ระลอกใหญ่ไหลเข้าประเทศปี 2568 สูงกว่า 40,000 ล้านดอลลาร์ ซึ่งแรงผลักดันสำคัญมาจากความขัดแย้งภูมิรัฐศาสตร์และภูมิเศรษฐศาสตร์ทำให้แต่ละประเทศปรับตัว และกระจายความเสี่ยงห่วงโซ่อุปทาน

อีกด้านเป็นความพร้อมด้านภูมิศาสตร์ โครงสร้างพื้นฐาน โลจิสติกส์ และความสัมพันธ์อันดีกับนานาชาติ ซึ่งทำให้ไทยมีจุดแข็งในฐานะ

“ตัวเชื่อมทางเศรษฐกิจที่น่าเชื่อถือ” (Trusted Connector Economy) และเป็นจุดหมายสำคัญรองรับการกระจายห่วงโซ่อุปทานของผู้ประกอบการระดับโลกในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต เช่น ยานยนต์แห่งอนาคต, พลังงานสะอาด, และปัญญาประดิษฐ์ (AI)

2 ยุทธศาสตร์ AI ดันไทยเข้าห่วงโซ่

นายสันติธาร กล่าวว่า ไทยต้องปรับตัวรับกระแสเทคโนโลยีด้วยยุทธศาสตร์ AI สองขา ได้แก่

1. All in AI ผลักดันไทยมีส่วนร่วมในห่วงโซ่มูลค่า AI ระดับโลกทั้งการผลิตชิ้นส่วนหน่วยความจำ, ชิป, โฟโทนิกส์ และ เพาเวอร์อิเล็กทรอนิกส์ควบคู่การดึงศูนย์วิจัยเข้ามาในประเทศ
    


2. AI in All เน้นกระจายการใช้ AI ทุกภาคส่วน โดยเฉพาะเศรษฐกิจฐานรากและผู้ค้ารายย่อยผ่านการนำ AI ขนาดเล็กที่ใช้งานง่ายฝังในกระเป๋าเงินดิจิทัลผ่านโครงการ “AI นกกระซิบ” ช่วยผู้ค้าวิเคราะห์ต้นทุนวัตถุดิบ บริหารสต๊อก คาดการณ์ยอดขายและทำบัญชีเบื้องต้น เพื่อยกระดับทักษะธุรกิจและเปิดโอกาสให้เข้าถึงสินเชื่อในระบบการเงินง่ายขึ้น

ยกเครื่องระบบปฏิบัติการเคลื่อนสู่ขอบฟ้าใหม่

นอกจากนี้ หากมองเศรษฐกิจไทยเป็นเสมือนระบบปฏิบัติการคอมพิวเตอร์หรือเครื่องจักร โดยสิ่งที่ไทยต้องเปลี่ยนไม่ใช่ฮาร์ดแวร์หรือซอฟต์แวร์ แต่เป็นการยกเครื่องระบบปฏิบัติการ (Operating System) ของประเทศโดยตรงทั้งระบบ

ทั้งนี้ ปัญหาของไทยในอดีตอยู่ที่แต่ละหน่วยงานทำงานแบบแยกส่วน (Silos) ดังนั้น การยกเครื่องระบบปฏิบัติการต้องเชื่อมโยงจุดที่อยู่แยกจากกันเข้าหากัน (Connect the dots) เพื่อให้ทุกองค์ประกอบทำงานสอดประสานกัน

กรุงเทพธุรกิจ