• ตั้งคำถามถึงการเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียน (RE) และแบตเตอรี่ในแผน PDP2026 ว่าขาดการคำนวณและบทพิสูจน์ที่ชัดเจน อาจสร้างความเสี่ยงต่อความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ


• แสดงความกังวลต่อประมาณการค่าไฟฟ้าเฉลี่ยตลอดแผนที่ 3.8-3.9 บาทต่อหน่วย ว่าอาจเป็นไปไม่ได้จริง เนื่องจากไม่มีรายละเอียดการคำนวณที่ชัดเจนมารองรับ


• ชี้ว่าแผน PDP2026 ขาดรายละเอียดที่สำคัญในหลายมิติ ทำให้ความเสี่ยงด้านพลังงานและภาระค่าใช้จ่ายอาจตกเป็นของประชาชนในท้ายที่สุด

ร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย หรือ PDP2026 (2569-2593) เปิดรับฟังความคิดเห็นเมื่อวันที่ 8 กันยายน 2569 หนึ่งในหมุดหมายที่สำคัญคือการสนับสนุนเป้าหมายของประเทศในการบรรลุการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ หรือ Net Zero ภายในปี 2593 ที่มีเป้าหมายจะลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในภาคผลิตไฟฟ้าให้เหลือราว 20 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ภายในปี 2593 จากปี 2569 จากปัจจุบันที่ปล่อยอยู่เฉลี่ยราว 80 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์ (MtCO2) ตามเป้าหมาย Long-Term Low-Emission Development Strategies (LT-LEDs) หรือคิดเป็นการลดการปล่อยก๊าซลงมากกว่า 75% จากฐานเดิม

โดยมีเป้าหมายเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดในระบบไฟฟ้าให้ได้ประมาณ 49% ภายในปี 2580 และเพิ่มเป็น 65-89% ในช่วงปลายแผน พร้อมเสนอ 4 ทางเลือกให้สาธารณะร่วมตัดสินใจ โดยค่าไฟฟ้าขายปลีกเฉลี่ยตลอดแผนอยู่ในกรอบ 3.83–3.89 บาทต่อหน่วย

ห่วงเพิ่ม RE มากเกิดปัญหาแบบสเปน

ต่อแผน PDP2026 ดังกล่าว แหล่งข่าวผู้เชี่ยวชาญทางด้านพลังงานกล่าวให้ความเห็นกับ ”ฐานเศรษฐกิจ“ ว่า ในลำดับแรกต้องขอชื่นชมผู้ทำแผนที่มีความพยายามนำพลังงานหมุนเวียน (RE) มาบรรจุไว้ในแผนมากขึ้น แต่การจะนำ RE เข้ามาใส่ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่ามีความปลอดภัย (Save) และจะไม่เกิดปัญหาเหมือนที่ประเทศสเปน

โดยเท่าที่เห็นข้อมูลจากแผนพบว่ามีแต่ตัวเลขของพลังงานจาก RE แต่ไม่มีรายละเอียดที่ชัดเจนว่ามาได้อย่างไร หรือเรียกว่าไม่มีการคำนวณ ซึ่งการนำแบตเตอรรี่มาใช้ ก็เพราะต้องการให้ RE ผลิตไฟฟ้าจำนวนมาก และนำมากักเก็บ เพื่อนำไฟฟ้าไปจ่ายต่อ

ชำแหละ PDP2026 จี้รัฐตอบ 3 ปมใหญ่ RE-แบตเตอรี่-ค่าไฟ หวั่นความเสี่ยงตกกับคนไทย

ทั้งนี้ ในความคิดเห็นส่วนตัวมองว่า สามารถทำได้ แต่แนวทางด้งกล่าวก็มีข้อจำกัด ดังนั้นจะต้องมีการคำนวณ (Calculation) ให้ชัดเจนว่าทำได้ ดำเนินการแล้วเกิดความคุมค่า และสามารถครอบคลุม (Cover) ได้ทั้งหมด 

“ยกตัวอย่างกรณีแบบสุดขั้ว หากในแผนไม่มีการสร้างโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติ ก็จะไม่สามารถเดินเครื่องได้ 100% ตลอด 24 ชั่วโมง การนำไฟฟ้ามาเก็บที่แบตเตอรี่ก็นำมาซึ่งคำถามที่ว่า หากเกิดเหตุการณ์พายุเข้า ไม่มีแดดตลอดทั้งสัปดาห์ ซึ่งเกิดขึ้นได้ แบตเตอรี่จะนำไฟฟ้าจากไหนมาเก็บ ดังนั้น จึงต้องมีการคำนวณว่า กรณีที่ได้ไฟฟ้ามาเก็บมีการำคำนวณกรณีดังกล่าวแบบนี้หรือยัง โดยหลายประเทศมี RE แต่ก็ยังต้องมีโรงไฟฟ้าหลักเตรียมพร้อมไว้ด้วย อาจจะลดไปได้บ้าง แต่ก็ไม่เชื่อว่าจะลดไปได้มากตามแผน PDP2026 ซึ่งยังไม่มีรายละเอียดที่พิสูจน์เรื่องดังกล่าวได้“

ต้องระบุการคำนวณ-บทพิสูจน์ให้ชัด

แหล่งข่าวกล่าวต่อไปว่า จะต้องมีการคำนวณ หรือบทพิสูจน์ให้เห็นชัดเจน แผนระบุว่าจะมีการใช้ระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ หรือสมาร์ทกริด (Smart Grif) ร่วมกับการใช้แบตเตอรี่ ซึ่งในความเป็นจริงไม่ได้ต้องการตำหนิ แต่หากให้เปรียบเทียบก็จะเหมือนรัฐบาลกู้เงิน 400,000 ล้านบาท แค่ส่วนของ 200,000 ล้านบาทเหมือนกู้มาลอยๆ ไม่มีข้อมูลสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง โดยการนำแบตเตอรี่มาใช้ 4 ชั่วโมงจะสามารถครอบคลุมได้จริงหรือไม่ 

นอกจากนี้ การที่แผน PDP2026 มีการลดโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาตินั้น ถือว่าเป็นเรื่องที่ดี แต่ต้องมีการบริหารความเสี่ยง เพราะโครงสร้างพื้นฐานก๊าซธรรมชาติไม่ได้ถูกพัฒนาในในช่วง 10-15 ปีหลัง ซึ่งอาจจะทำให้หาก๊าซฯไม่ทัน หากเกิดกรณีพายุเข้า หรือไม่มีแดดอย่างที่กล่าวไว้ โดยจะกลายเป็นความเสี่ยง

“หากโครงสร้างพื้นฐานแก๊าซไม่พัฒนา หรือเรื่องสัญญาแก๊าซฯระยะยาวไม่ได้เตรียมไว้บางส่วน ก็ต้องซื้อมากกว่ากว่าเดิม เพราะฉะนั้นควรจะต้องดูแผนโดยรวม ดูความเสี่ยง และจะต้องมีการคำนวณที่ชัดเจน เพราะถือว่าเป็นเรื่องใหม่ ไม่ใช่แค่นำมาบรรจุไว้ในแผน ต้องช่วยกันพิจารณา โดยในมุมของแนวคิดถือว่าดี แต่ไม่มีรายละเอียด ต้องบอกว่านี่คือประเทศ ไม่ใช่โรงงานแห่งหนึ่งเท่านั้น”

ส่วนประเด็นเรื่องโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) ที่ระบุไว้ 9,000 เมกะวัตต์ (MW) ก็ถือว่ามีความเสี่ยง แต่แค่ 300 เมกฯแรกที่จะเกิดขึ้นก็คงจะพอทำให้รู้ว่าทำได้หรือไม่ได้ ซึ่งคงต้องมีการปรับแผนกันต่อไป แต่ก็เชื่อว่าผู้ทำแผนน่าจะเตรียมการไว้แล้ว หาก SMR ทำไม่ได้อย่างที่คิด ก็คงมีการนำโรงไฟฟ้าก๊าซฯมาทดแทนได้ทัน ไม่เหมือนกับ RE และแบตเตอรี่ซึ่งหากพบเจอกรณีผิดปกติก็จบเลย 

แนะทำแบบความน่าจะเป็นกรณีย้ายช่วง Peak

แหล่งข่าวยังได้กล่าวต่อไปถึงกรณีการเปลี่ยนช่วงเวลาความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด (Peak) จากการชาร์จยานยนต์ไฟฟ้า หรืออีวี (EV) มาเป็นช่วง 20.00-21.00 น. ว่า ในแผนยังไม่มีรายละเอียดที่ชัดเจนว่ามีรถอีวีเท่าไหร่ จะทยอยเพิ่มการใช้ไฟฟ้าอย่างไร ซึ่งควรจะทำแบบความน่าจะเป็น (Probability) ในกรณีที่มากหรือน้อยจะเป็นอย่างไร ต้องมีการคำนวณที่ละเอียดมากกว่านี้ เพราะนี่คือประเทศ โดยน่าจะใช้เวลาดำเนินการ 5-6 เดือน 

ชำแหละ PDP2026 จี้รัฐตอบ 3 ปมใหญ่ RE-แบตเตอรี่-ค่าไฟ หวั่นความเสี่ยงตกกับคนไทย

“หากรีบเร่งทำได้แค่แนวคิดแบบที่ไม่มีการคำนวณข้อมูลเบื้องหลัง (Backup) ก็คือความเสี่ยงแต่นี่คือประเทศไทย ไม่ใช่เป็นแค่ของบ้านใดบ้านหนึ่ง”

อย่างไรก็ตาม มองว่าผู้ทำแผนไม่พยายามสัมผัส หรือหยิบจับ (Touch) สิ่งที่เป็นประเด็น ซึ่งแผนที่ผ่านมาจะระบุชัดเจนว่าโรงไฟฟ้าของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เท่าไหร่ และโรงไฟฟ้าจากเอกชนเท่าไหร่ แต่แผนปัจจุบันไม่มี  มีแต่ภาพรวมไม่ระบุว่าเป็นของผู้ใดเท่าไหร่ หรือจะเปิดระบบเท่าไหร่ และ Direct PPA / Dir GPA เท่าไหร่ โดยมองว่าผู้ทำแผนคงไม่ต้องการให้เกิดคำถามมาก หลังจากนั้นค่อยให้อนาคตเป็นผู้ตัดสิน

“การให้อนาคตเป็นผู้ตัดสินสามารถตีความได้มากมาย โดยหากสังเกตดู แผน PDP จะตามมาด้วยแผนสายส่ง หรือแผนโครงข่าย เพื่อรับกับแผนโรงไฟฟ้า แต่ครั้งนี้ในเมื่อไม่มีการกำหนดโรงไฟฟ้า ก็เลยไม่มีแผนโครงข่าย โรงไฟฟ้าไม่รู้อยู่ตรงไหนของประเทศ”

ค่าไฟ 3.8-3.9 บาทเป็นไปไม่ได้

แหล่งข่าวยังได้กล่าวต่อไปอีกถึงประเด็นเรื่องค่าไฟฟ้าเฉลี่ยทั้งแผนที่ระดับ 3.8-3.9 บาทต่อหน่วยด้วยว่า ไม่เชื่อว่าจะสามารถทำได้ เพราะรายละเอียดการคำนวณยังไม่มี แนวคิดดูง่ายเพียงแค่นำไฟฟ้าจากฐานเดิมเป็นหลัก หลังจากนั้นก็นำ RE ซึ่งถูกกว่าเข้ามาผสม และคิดว่าราคาจะไม่เพิ่มขึ้น 

”ตรงนี้ก็ไม่มีรายละเอียดการคำนวณ ดังนั้นในความคิดเห็นส่วนตัวจึงไม่เชื่อว่าทำได้ ตัวเลขเหล่านี้ใช้เทียบความสัมพันธ์ (Relative) ได้ เช่น มี RE มากหรือน้อยจะต่างกันอย่างไร แต่จะออกมาเป็นตัวเลขราคาเลยไม่ได้“

ด้าน 4 แนวทางเลือกใรแผน PDP2026 นั้น มองว่าแนวทางที่ 4 น่าจะถือว่าดีที่สุด เพราะยังคงมีโรงไฟฟ้าก๊าซฯอยู่ โดยเป็นการใช้ก๊าซฯในอ่าวไทยให้หมด เพราะหากไม่ใช้ และมีก๊าซฯเหลือจะนำไปทำอะไร ดังนั้น จึงควรใช้ก๊าซที่มีผูกพันอยู่แล้วให้หมดก่อน

ฐานเศรษฐกิจ