KEY POINTS

• รัฐบาลตั้งคณะกรรมการนโยบายฯ เพื่อกำกับดูแลและปิดช่องโหว่กฎหมาย หลังพบผู้ประกอบการบางรายอาศัยความไม่รัดกุมในการดำเนินกิจการ โดย BOI ได้สั่งหยุดอนุมัติโครงการใหม่ตั้งแต่เดือน เม.ย. 2569


• ฝ่ายสนับสนุนมองว่า Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่สำคัญ ช่วยดึงดูดอุตสาหกรรมไฮเทค ผลักดันการลงทุนพลังงานสะอาด สร้างงานรายได้สูง และเป็นกุญแจสำคัญให้ไทยพ้นกับดักรายได้ปานกลาง


• ดร.เกษรา กังวลว่า Data Center ใช้ทรัพยากรของประเทศในปริมาณสูงมากและต้องใช้งบประมาณอุดหนุนจากภาครัฐ จึงควรพิจารณาความคุ้มค่าเทียบกับการนำเงินไปสนับสนุนอุตสาหกรรมอื่น


• ดร.ณรงค์ชัย ชี้ว่าไทยควรสนับสนุนการลงทุน Data Center เต็มที่ เพราะหากเสียโอกาสนี้ไป การลงทุนจะย้ายไปที่อื่น และไทยจะเสียโอกาสครอบครองโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ


• ดร.จุฬา เปรียบ Data Center เป็น "สนามกีฬาดิจิทัล" ที่จะดึงดูดอุตสาหกรรมระดับโลก และเป็นแรงผลักดันให้เกิดการปฏิรูปภาคพลังงานและสาธารณูปโภคครั้งใหญ่ (Green Transformation)

“กรุงเทพธุรกิจ” ได้ติดตามการพัฒนาโครงการ Data Center เกิดความเห็น 2 ฝ่าย ทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย รวมทั้งภายหลังมีข้อร้องเรียนและข้อกังวลเกี่ยวกับการก่อสร้างเพิ่มขึ้น โดยสถานการณ์ปัจจุบันทำให้ภาครัฐเร่งวางกติกาการอนุมัติและกำกับ Data Center

รัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซนเตอร์ เพื่อมาวางกติกาควบคุมการลงทุนหลังจากที่คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) หยุดอนุมัติส่งเสริมการลงทุนโครงการใหม่ตั้งแต่เดือน เม.ย.2569 โดยโครงการที่กำลังลงทุนเป็นโครงการที่อนุมัติส่งเสริมการลงทุนก่อนหน้านี้

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ นัดประชุมวันที่ 4 ก.ย.2569 เป็นครั้งแรกเพื่อพิจารณาแนวทางการกำกับดูแลหลังพบผู้ประกอบการบางรายอาศัยช่องโหว่กฎหมายที่ขาดความเข้มงวดมาดำเนินกิจการไม่ถูกต้อง

สำหรับการประชุมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมจากหลายฝ่าย ได้แก่ นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมผู้แทนจากกระทรวงพลังงาน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

นายเอกนิติ กล่าวว่า การกำกับดูแล Data Center ปัจจุบันขาดการบูรณาการ ดังนั้นคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซนเต็อร์ จะเป็นตัวกลางเชื่อมโยงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด

ทั้งนี้ แนวทางขับเคลื่อนสำคัญจะการตรวจสอบและบังคับใช้กฎหมายที่มีเคร่งครัด ควบคู่การวางนโยบายที่ต้องคำนึงผลกระทบมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการพิจารณาให้แรงจูงใจและแนวทางที่ไทยจะได้ประโยชน์สูงสุด

BOI งดอนุมัติโครงการใหม่ตั้งแต่ เม.ย.

ในมิติของการส่งเสริมการลงทุนที่คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ดูแลอยู่นั้น ได้มีคำสั่งให้หยุดรับการอนุมัติโครงการใหม่ไป ตั้งแต่ตนเข้ามารับตำแหน่งในช่วงเดือน เม.ย. ที่ผ่านมา ดังนั้น โครงการที่เห็นในปัจจุบันเป็นโครงการเก่าสะสมมาแต่เดิม

“Data Center ที่เปิดดำเนินการและผ่านการอนุมัติจาก BOI มีไม่มาก แต่ส่วนใหญ่เลือกใช้ช่องโหว่จากการไม่มีการกำกับดูแลจัดตั้ง โดยหลังจากนี้คณะกรรมการฯ จะเร่งตรวจสอบและจัดระเบียบการทำงานร่วมกับกระทรวงพลังงาน”

ส่วนปัญหา Data Center ในเขตเมืองที่ขออนุญาตก่อสร้างเป็นคลังสินค้าจะพิจารณาเป็นรายกรณี ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่เชิญผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร มาร่วมหารือ และหากตรวจสอบพบทำผิดกฎหมายจะดำเนินคดีและจัดการตามขั้นตอน

ไทยไม่มีกฎหมายกำกับดูแลโดยเฉพาะ

แหล่งข่าวจากสำนักงานกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) กล่าวว่า ปัจจุบันไม่มีกฎหมายกำกับกิจการดังกล่าวครอบคลุมทุกมิติตั้งแต่การก่อสร้างอาคาร การใช้ไฟฟ้า การประกอบกิจการโรงงาน การส่งเสริมการลงทุน ระบบสื่อสารและการรับส่งข้อมูล

ทั้งนี้แม้ Data Center จะเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัล แต่ไมีมีอำนาจให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กำกับดูแลทั้งหมดทั้งในมิติระบบสื่อสารและการรับส่งข้อมูล ขณะที่องค์ประกอบอื่นของ Data Center อยู่หน่วยงานอื่น เช่น การขอใบอนุญาตก่อสร้าง การขอรับส่งเสริมการลงทุน

นอกจากนี้ กสทช.ออกใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมสำหรับบริการ Data Center ในส่วนเข้าข่ายกิจการโทรคมนาคมถึงวันที่ 27 ก.ค.2569 มีผู้รับใบอนุญาต 26 ราย แบ่งเป็นใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่ 1 จำนวน 23 ราย และแบบที่ 3 จำนวน 3 ราย

ดังนั้น Data Center แต่ละมีชุดการอนุญาตต่างกันขึ้นกับรูปแบบ ขนาด และกิจกรรมของแต่ละโครงการ บางแห่งอาจเกี่ยวข้องทั้งการขอใช้ไฟฟ้า การส่งเสริมการลงทุนและใบอนุญาตจาก กสทช. ขณะที่บางแห่งอาจไม่เข้าข่ายต้องขอใบอนุญาตบางประเภท ซึ่งทำให้ไม่สามารถใช้ใบอนุญาตใดเป็นตัวชี้วัดว่าได้รับอนุญาตครบถ้วนทุกมิติหรือไม่

“ณรงค์ชัย” ชี้ยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน

ดร.ณรงค์ชัย อัครเศรณี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ และประธานคณะกรรมการและกรรมการอิสระ บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน จำกัด (มหาชน) กล่าวกับ “กรุงเทพธุรกิจ” ว่า ทิศทางเศรษฐกิจและโอกาสยกระดับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ซึ่งทั่วโลกให้ความสำคัญกับ Data Center ที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญสุดสำหรับอุตสาหกรรมสมัยใหม่ ซึ่งไทยได้รับความสนใจจากนักลงทุนมาก

ทั้งนี้ ไทยควรสนับสนุนการเข้ามาของ Data Center เต็มที่เพราะหากไม่คว้าโอกาสนี้ไว้จะทำให้การลงทุนย้ายไปที่อื่น และทำให้ไทยเสียโอกาสครอบครองโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ

สำหรับประโยชน์ทางตรงสำคัญเป็นอการสนับสนุนอุตสาหกรรมพลังงาน โดยเฉพาะความต้องการพลังงานสะอาดปริมาณสูงมาก ซึ่งช่วยให้อุตสาหกรรมพลังงานเติบโตและต่อยอดอีกมาก

EEC ปั้น Data Center “สนามกีฬาดิจิทัล”

ดร.จุฬา สุขมานพ เลขาธิการคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) กล่าวว่า โลกอยู่ช่วง Digital Transformation ทำให้ Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญสุดของอุตสาหกรรมดิจิทัล โดยเปรียบเสมือนการสร้างสนามกีฬาระดับโลกในไทย เพื่อดึงนักกีฬาระดับโลกหรืออุตสาหกรรมไฮเทคมาใช้พื้นที่เป็นฐานพัฒนาต่อยอด

สำหรับการเข้ามาของ Data Center ไม่ส่งผลดีแค่ภาคดิจิทัล แต่เป็นแรงผลักดันสำคัญให้เกิดการปฏิรูปภาคพลังงานและสาธารณูปโภคครั้งใหญ่ หรือ Green Transformation เพราะมีความต้องการใช้ไฟฟ้าและน้ำมหาศาลและมีเงื่อนไขความยั่งยืนเข้มงวด

“ปัจจุบันมีการลงทุน Data Center หลายแสนล้านบาท แต่สิ่งที่จะตามมาคือการลงทุนพลังงานสะอาดและระบบน้ำรีไซเคิลเพื่อป้อนอุตสาหกรรมนี้ ซึ่งคาดว่าจะมีมูลค่าการลงทุนอีกหลักแสนล้านบาท” ดร.จุฬา กล่าว

รวมทั้งได้หารือนักลงทุนรายใหญ่ต้องการความมั่นใจพลังงานสะอาด โดยช่วง 2-3 ปีแรกอาจเริ่มจากฐานเดิมได้ แต่หลังจากนั้นต้องมีทางเลือกพลังงานสะอาดเพื่อตอบโจทย์มาตรฐาน ESG (Environmental, Social, and Governance) เพื่อให้ธุรกิจดำเนินได้ยั่งยืนและเป็นมิตรสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะสร้างความมั่นใจให้นักลงทุนสมัยใหม่ที่ใช้ระบบอัตโนมัติ

เป้าหมาย 12 ปี พ้นกับดักรายได้ปานกลาง

นอกจากนี้ การมุ่งเน้นอุตสาหกรรมใหม่ (S-Curve) เช่น Data Center และ AI เป็นกุญแจสำคัญทำให้ก้าวสู่ประเทศรายได้สูงใน 12 ปี โดยเฉพาะสร้างงานค่าตอบแทนสูงที่เห็นการเปลี่ยนแปลงใน EEC โดยเฉพาะกลุ่มสายอาชีวะที่ทำงานอุตสาหกรรมเป้าหมาย จากเดิมมีรายได้เริ่มต้น 18,000 บาท ปัจจุบันสูงถึง 30,000-40,000 บาท หรือเพิ่มขึ้น 2-3 เท่า เพราะเป็นอุตสาหกรรมเน้นทักษะสมัยใหม่

“ถ้าเลือกอุตสาหกรรมที่ชี้ชัดและพัฒนาคนให้รองรับอุตสาหกรรมใหม่ได้ รายได้ต่อหัวจะสูงขึ้นจากใน EEC ก่อน และช่วยเฉลี่ยรายได้ทั้งประเทศให้สูงขึ้นตามเป้าหมาย” ดร.จุฬา กล่าว

ปักธง AI Hub หนุนลงทุน Data Center

นางสาวศุธาสินี สมิตร รองเลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) กล่าวว่า BOI มีความพร้อมขับเคลื่อนการลงทุนตามนโยบายนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ที่ตั้งมุ่งเป้าให้ไทยยกระดับเป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมแห่งอนาคตหลายมิติ

สำหรับยุทธศาสตร์สำคัญของ BOI เร่งสร้างเป้าหมายการลงทุนใหม่ชัดเจนในอุตสาหกรรมอัจฉริยะ เช่น AI Hub, Green Hub และ Financial Hub โดยเฉพาะ AI Hub เป็นหัวใจสำคัญดึงการลงทุน Data Center และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลขั้นสูงมากขึ้น เพื่อรองรับการประมวลผลและการจัดเก็บข้อมูลที่มีแนวโน้มเติบโตก้าวกระโดด

"BOI ไม่มองแค่การให้สิทธิประโยชน์ แต่ทำงานร่วมกับหน่วยงานและภาคเอกชนเพื่อดูแล Ecosystem การลงทุนทั้งหมด ซึ่งรวมถึงการแก้ไขอุปสรรคที่ทำให้การลงทุนล่าช้าเพื่อให้เงินลงทุนไหลเข้าระบบเศรษฐกิจเร็วขึ้น

งัดมาตรการ “การคลัง” จูงใจทุนโลก

สำหรับการดึงผู้เล่นรายใหญ่ระดับโลกได้เตรียมบูรณาการเครื่องมือสนับสนุนร่วมกับกระทรวงการคลัง ซึ่งจะพิจารณามาตรการสนับสนุนเพิ่ม นอกเหนือสิทธิประโยชน์ทางด้านภาษีของ BOI โดยจะนำเครื่องมือการเงินมาเสริม เช่น เงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันกับประเทศดึงบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำ

“จะสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจที่เป็นรูปธรรม และการดูแลระบบนิเวศเพื่อเร่งรัดการลงทุนให้เกิดเร็วขึ้น โดยมีการสนับสนุนทั้งจาก BOI และกระทรวงการคลัง” นางสาวศุธาสินี กล่าว

Data Center แลกด้วยทรัพยากรสูง

ดร.เกษรา ธัญลักษณ์ภาคย์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท เสนาดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ภาพรวมเศรษฐกิจและทิศทางการลงทุนใหม่ของไทย โดยเฉพาะการดึงลงทุน Data Center หากมองเชิง Absolute Term การเข้ามาของ Data Center เป็นเรื่องน่าสนใจ แต่หากมองเชิงเปรียบเทียบเห็นว่ารัฐบาลต้องพิจารณารอบคอบว่าคุ้มค่าหรือไม่

ทั้งนี้ Data Center มีลักษณะใกล้เคียงนิคมอุตสาหกรรม ซึ่งนักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์มองเป็นเรื่องดีเพราะเป็นการบริหารจัดการที่ดินให้เกิดประโยชน์ แต่ธุรกิจประเภทนี้ใช้ทรัพยากรประเทศสูงมาก รวมทั้งการจูงใจลงทุน Data Center เต็มไปด้วยการอุดหนุนหลายรูปแบบจากภาครัฐที่ส่วนหนึ่งเป็นงบประมาณประเทศ

“ต้องคิดเชิงเปรียบเทียบว่าถ้าเงินก้อนเดียวกันนำไปใช้อุดหนุนรูปแบบอื่นจะให้ผลกระทบในเชิงธุรกิจที่มีซัพพลายเชนยาวกว่า Data Center หรือไม่เป็นสิ่งที่อยากฝากรัฐบาลให้พิจารณา” ดร.เกษรา กล่าว

กรุงเทพธุรกิจ

สื่อเศรษฐกิจ ที่อยู่กับการเปลี่ยนแปลงของประเทศมาอย่างยาวนาน
ถ่ายทอดข้อมูลที่แม่นยำ รอบด้าน เพื่อให้ผู้บริหาร นักลงทุน ผู้ประกอบการ
ตัดสินใจบนพื้นฐานของ “ข้อเท็จจริง” และ “โอกาส”