ธันยรัศม์ สุวรรณศรี
09 Sep 2025

“กลอย” อาหารเป็นพิษจากพืชที่พบในช่วง “ฤดูฝน” อาการแพ้-วิธีล้างสารพิษ

อาหารเป็นพิษจากพืชที่พบในช่วงฤดูฝน พิษใน “กลอย” ที่กินแล้วอาจถึงตาย โดยเฉพาะในฤดูฝนมีความเป็นพิษสูง ประชาชนควรเพิ่มความระมัดระวัง


กลอย พบได้ที่ไหน


“กลอย” เป็นพืชที่มีลักษณะทั่วไปเป็นไม้เถา มีหัวใหม่เกิดขึ้นทุกปีจากส่วนลำต้นใต้ดิน หัวมีขนาดต่างๆกันผิวสีฟางหรือเทา เนื้อในสีขาวถึงขาวนวล พบได้ที่ไหนในภาคอีสาน ที่นิยมนำกลอยมาประกอบเป็นอาหาร


กลอยจะมีพิษมากในช่วงใด


ช่วงที่กลอยออกดอก คือ ช่วงหน้าฝนประมาณเดือน กรกฎาคม – ตุลาคม


ในหัวกลอยมีแป้งและมีสารที่มีพิษชื่อว่า ไดออสคอรีน (dioscorine) ซึ่งมีฤทธิ์กดและกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลาง


อาการเมื่อได้รับสารพิษ



  • คันที่ปาก ลิ้นและคอ

  • เวียนศีรษะ

  • คลื่นไส้ อาเจียน

  • หายใจลำบาก และหัวใจเต้นผิดจังหวะ

  • ตาพร่ามัว


ผู้ที่ได้รับพิษจะมีอาการรุนแรงไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับปริมาณสารพิษ ความต้านทานของแต่ละคน


ข้อควรปฏิบัติหลังได้รับสารพิษ


สำหรับผู้ที่มีอาการได้รับพิษจากกลอย ห้ามกระตุ้นให้อาเจียนเพราะสำลัก แนะนำให้รีบพาผู้ป่วยไปโรงพยาบาลทันที พร้อมเก็บตัวอย่างกลอย เพื่อให้แพทย์วินิจฉัยได้เร็วขึ้น


วิธีล้างสารพิษในกลอย



  1. เนื่องจากสารพิษในกลอยสามารถละลายน้ำได้ดี ดังนั้นหากเอาน้ำละลายสารพิษออกมาได้หมด ก็สามารถรับประทานได้ ซึ่งต้องใช้เวลาชะล้างสารพิษไม่ต่ำกว่า 7 วัน

  2. ในสมัยก่อนมีวิธีการล้างพิษกลอยด้วยการฝานหัวกลอยเป็นชิ้นบางๆแล้วนำมาแช่น้ำไหลผ่าน เช่น ในลำธาร

  3. นำไปแช่ในน้ำเกลือเข้มข้น โดยเกลือจะทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนสารไดออสคอรีนในแผ่นกลอยได้เร็วขึ้น แต่ต้องถ่ายน้ำทิ้งหลายๆ ครั้ง และใช้เวลาแช่ไม่ต่ำกว่า 3 วัน


ซึ่งการรับประทานกลอยให้ปลอดภัยต้องผ่านกรรมวิธีหลายขั้นตอน และต้องมีความชำนาญในการล้างพิษกลอยเป็นพิเศษ


 


ข้อควรระวัง


ถึงแม้จะมีวิธีกำจัดพิษกลอยที่มีมาแต่โบราณ แต่ก็ยังไม่มีวิธีการใดที่บอกได้แน่ชัดว่ากลอยจะหมดพิษ ดังนั้นการแช่น้ำไว้หลายวัน หรือการล้างกลอยไปเรื่อยๆจนกว่าเมือกที่ผิวกลอยจะหมดนั้น ก็ไม่ใช่สิ่งที่ยืนยันว่าจะปลอดภัย 100%


ดังนั้นจึงขอเตือนประชาชนให้ระมัดระวังหากจะรับประทานกลอยในช่วงฤดูฝน และไม่ควรให้เด็กรับประทานกลอยจะดีที่สุด เนื่องจากสารพิษกระจายตัวได้เร็วกว่าผู้ใหญ่ จึงอันตรายสำหรับเด็ก และที่สำคัญหากรับประทานแล้วเกิดอาการผิดปกติให้รีบพบแพทย์ทันที










จากการเฝ้าระวังสถานการณ์อาหารเป็นพิษจากพืช ในช่วงปี พ.ศ. 2559–2563



กรมควบคุมโรคเฝ้าระวังเหตุการณ์อาหารเป็นพิษจากพืช พบมี เหตุการณ์จากการรับประทานกลอยทั้งหมด 11 ครั้ง โดยมีผู้ป่วย รวม 172 คน ส่วนใหญ่มักพบในช่วงฤดูฝน ภูมิภาคที่พบเหตุการณ์บ่อยครั้ง คือภาคตะวันออกเฉียงเหนือ



 


ข้อมูลจาก กรมควบคุมโรค


เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้

เราใช้คุกกี้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ หากคุณยังคงใช้ไซต์นี้ต่อไปหมายความว่าคุณยอมรับข้อกำหนดและเงื่อนไขและนโยบายความเป็นส่วนตัว.